Havenwereld: een nieuwe blik op de haven van Antwerpen

“De haven heeft mij altijd gefascineerd,” zegt Annick Peters. “Ik woon er vlakbij. We rijden er elke dag langs, mijn familie werkt er. En toch, hoe dicht de haven ook bij de stad ligt, dit blijft voor veel mensen een onbekende wereld.” Sinds juni 2025 is Annick directeur van het belevingscentrum Havenwereld in Antwerpen.

Annick maakte een opvallende carrièreswitch: van Account Director bij een marketingbureau naar het leiden van een nieuw belevingscentrum dat in 2026 zijn deuren moet openen. “Ik had nooit gedacht dat ik directeur van een belevingscentrum zou worden,” lacht ze. “Maar toen de vraag kwam, heb ik er één avond over nagedacht. Het voelde meteen juist. Dit is een project met maatschappelijke impact. Je kunt hier echt iets betekenen voor jongeren.”

Twee moeders, één missie
Havenwereld is een initiatief van de Provincie Antwerpen en Port of Antwerp-Bruges. “We zeggen altijd dat we twee moeders hebben,” vertelt Annick. “Beiden delen dezelfde ambitie: de haven dichter bij jongeren brengen.” Die missie is helder geformuleerd; jongeren enthousiasmeren voor de haven, hen bewust maken van opleidingen en jobs en het maatschappelijk draagvlak en het imago van de haven versterken. Want daar wringt het vandaag nog. “Als mensen aan de haven denken, hebben ze vaak een stereotiep beeld. Terwijl je er letterlijk alle beroepen vindt: van lasser tot IT’er, van kraanmachinist tot marketeer. De haven is een stad op zich. Maar ze is te weinig gekend.”

Die onbekendheid heeft ook een arbeidsmarktcomponent. “We zoeken voortdurend talent. Alleen denken jongeren niet spontaan aan de haven. Dat zaadje willen wij planten.”

Waarom een belevingscentrum?
De keuze voor een fysiek belevingscentrum, en bijvoorbeeld niet alleen een campagne, is bewust gemaakt. “Uit uitgebreid onderzoek bleek dat jongeren geraakt willen worden. Niet alleen geïnformeerd, maar ook geëmotioneerd,” legt Annick uit. “Als je iets zelf doet, beleeft, ervaart, dan blijft het hangen.”

Havenwereld wordt gevestigd op de oude droogdokkensite, precies op het snijvlak van stad en haven. De hal waar je binnenkomt, een gerestaureerde propellerwerkplaats, is vrij toegankelijk. “Alleen al binnenkomen zal indruk maken,” zegt Annick. “De geschiedenis voel je daar.” Vanaf de werkplaats start het betalende gedeelte: eerst een informatief luik over de groei van de haven en de goederenstromen, daarna het echte belevingsdeel. In het belevingsgedeelte worden bezoekers ondergedompeld in zeven thematische zones. Elke zone belicht een sector binnen de haven en krijgt een eigen, uitgesproken kleur; een keuze die rechtstreeks voortkwam uit jongerenfeedback. “Jongeren gaven heel duidelijk aan dat kleur helpt om overzicht te creëren én om het aantrekkelijk te maken,” vertelt Annick. “Op basis van die input hebben we bewust gekozen voor opvallende, onderscheidende kleuren per zone. Die kleuren komen terug in de havenkaart, in de graphics en zelfs in de games.”

De zones omvatten onder meer:

• Transport over weg, spoor en water: hoe goederen hun weg vinden.
• Opslag, laden en lossen: de logistieke motor van de haven.
• Haven op maat: assemblage en maatwerk binnen bedrijven.
• Nautische keten: van zee tot kade, inclusief sleepboten en begeleiding.
• Controle inclusief het thema drugs, maar ook voedselveiligheid en inspectie.
• Energie: van wind en zon tot waterstof.
• Industrie

Centraal staat een interactieve havenkaart van Antwerpen en Zeebrugge die alle zones met elkaar verbindt. Daarnaast zijn er vijf interactieve games, telkens speelbaar met twee tot vier personen, maar zo ontworpen dat groepen eromheen kunnen staan. “Dat sociale aspect was voor ons essentieel. Het moet geen individueel scherm zijn, maar een gedeelde ervaring.” Verspreid door de beleving staan 57 beroependisplays met korte, authentieke video’s van mensen die in de haven werken. Geen gelikte promotiefilms, maar eerlijke verhalen van dertig seconden. “Authenticiteit is cruciaal. Het hoeft geen good news show te zijn.”

Samenwerking als fundament
Het ontwikkelen van het belevingscentrum is een omvangrijk project. “Dit project zou niet bestaan zonder de immense hulp van alle experts van Port of Antwerp Bruges en de provincie Antwerpen. Waar ik echt trots op ben, is de hoeveelheid input die we van buitenaf hebben meegenomen,” vervolgt Annick. “Participatietrajecten met jongeren, scholen, onderwijsexperts. Maar ook met bedrijven uit verschillende sectoren. Zonder die input waren we nooit zo ver gekomen.” Die samenwerking is niet altijd eenvoudig. “Je brengt overheid, bedrijven en onderwijs samen. Die hebben soms conflicterende belangen. Sommige  bedrijven zien het centrum ook als employer branding. Wij bewaken de neutraliteit. Toch levert die complexiteit iets waardevols op. “Het moment waarop al die verschillende belangen samenkomen in één verhaal, dat is krachtig.”

Testen, aanpassen, verbeteren
Voor de realisatie werkt Havenwereld samen met Heijmerink Wagemakers. “Zij brengen structuur in creativiteit,” zegt Annick. “Ze denken mee over materiaalgebruik, techniek, veiligheid en budget.”

In februari werd een volledige proefopstelling gebouwd in een productiehal van Heijmerink Wagemakers in Vianen. Samen met partners, bedrijven en scholen werd het hele concept getest: van teksten en infographics tot kleurgebruik en spelbeleving. “Is het te druk? Begrijpen jongeren wat ze moeten doen? Klopt de toon? Dat willen we weten vóór we definitief produceren.”

Meer dan bezoekersaantallen
Natuurlijk wordt er uitgekeken naar flinke bezoekersaantallen. Maar voor Annick zit de echte waarde elders. “Als een veertienjarige hier na afloop naar buiten komt en tien jaar later denkt: ‘hé, ik kan ook in de haven werken’, dan zijn we geslaagd. Dat effect kunnen we niet altijd direct meten. Maar het zaadje is geplant.”

De havenwereld dichtbij jongeren brengen
Annick kijkt uit naar het najaar van 2026, wanneer de deuren openen. “Ik kan het al voor me zien: kinderen die lachen, ouders die meedoen, jongeren die verbaasd zijn over wat de haven allemaal is. Voor mij is dit meer dan een job. De haven hoort bij Antwerpen. Bij mijn leven. Als wij erin slagen om die wereld open te breken en jongeren te laten zien hoeveel mogelijkheden er zijn, dan maken we echt verschil.”

NEWS: